Şiirde Yapı Konu Anlatımı
Şiirde Yapı Konu Anlatımı
Dize,beyit, dörtlük gibi birimlerle ölçü, kafiye düzeni,tema ve imgeler belli bir bütün oluşturarak şiirde yapıyı meydana getirir.
Nazım biçimi: Bir şiirde dizelerin kümelenişinden, uyakların sıralanış düzeninden ve ölçü özelliklerinden meydana gelen örgüye denir. Nazım biçimlerini belirlemede en temel ölçüt nazım birimidir.
Nazım türü: Bir şiirin konusuna göre aldığı addır.
Nazım birimi: Bir manzumede anlam bütünlüğü taşıyan en küçük parçaya nazım birimi denir.
Mısra (Dize): Bir şiirin her bir satırına dize-mısra denir.
Beyit: İki dizeden oluşan nazım birimine beyit denir.
Örnek:
“Aşk derdiyle hoşem el çek ilâcımdan tabîb
Kılma dermân kim helâkim zehri dermândadır.” (Fuzûlî)
Kıt’a(Dörtlük):Dört dizeden oluşan nazım birimine kıt’a veya dörtlük denir.
Örnek:
Geçti istemem gelmeni,
Yokluğunda buldum seni;
Bırak vehmimde gölgeni,
Gelme, artık neye yarar?
Bent: İkilik ve dörtlük dışında kalan 3,5,6,7 veya daha fazla eşit satıdaki dizelerden oluşan nazım birimine bent denir.
Örnek:
Farkı yoktur giryeden rûy-ı çemende jâlenin.
Hûn-ı hasretle dolar câm-ı safâsı lâlenin.
Meh bile gayretle âğûşunda ağlar hâlenin!
Gönlüme te’siri olmaz âteş-i seyyâlenin.
Geldi ammâ n’eyleyim sensiz bahârın şevki yok
